Người phụ nữ có chân dung được in trên tờ tiền mệnh giá cao nhất Hàn Quốc

Nếu người Hàn Quốc xem Lật Cốc Lý Nhị là “vầng thái dương” soi sáng trí huệ thời Joseon, thì mẹ của ông là Thân Sư Nhâm Đường chính là “vầng trăng thanh khiết” đại diện cho tài năng nghệ thuật, vẻ đẹp tâm hồn và đức hạnh của người phụ nữ Á Đông.

Xuất thân

Thân Sư Nhâm Đường có tên thật là Thân Nhân Thiện, sinh năm 1504 ở quê ngoại Ô Trúc Hiên (Ojukheon) thuộc Gangneung trong một gia đình danh giá đương thời. Cha là Thân Mệnh Hòa là vị quan có học vấn uyên thâm, nhưng ông không mấy quan tâm chốn quan trường vốn toàn tranh giành quyền lực, ông chỉ để tâm vào học hành và giáo dục trong gia đình.

Nhân Thiện sống ở nhà ngoại trong gia đình quý tộc có truyền thống Nho học, ông ngoại Lý Tư Ôn thi đỗ kỳ thi khoa bảng và được làm quan. Lý Tư Ôn xem trọng đạo đức, chọn lối sống thanh đạm, ông yêu thích văn thơ và chú trọng giáo dục con cháu.

Ngôi nhà của Thân Sư Nhâm Đường ở Ô Trúc Hiên. (Ảnh: Klaus314, Wikipedia, Public Domain)

Thân Mệnh Hòa cùng vợ sinh liên tiếp 5 người con gái, Thân Nhân Thiện là người con thứ hai, với xã hội trọng nam lúc đó thì đây là điều bất hạnh, nhưng ông ngoại Lý Tư Ôn lại rất quý các cháu gái và cho ăn học, Thân Mệnh Hòa dạy các con gái đọc kinh sử, làm thơ, viết thư pháp và vẽ tranh ngay từ khi các con còn rất nhỏ.

Vì Thân Mệnh Hòa làm quan cho Triều đình nên hay phải đi công tác xa nhà, vì thế mà Nhân Thiện thường ở với mẹ và gia đình bên ngoại, các chị em thường khuyến khích nhau học tập, ngâm thơ và vẽ tranh. Từ nhỏ Thân Nhân Thiện đã bộc lộ năng khiếu hội họa và hứng thú với các môn nghệ thuật khác.

Nghệ thuật

Nhân Thiện có khuôn mặt thanh tú, cử chỉ lại nho nhã nên được nhiều người quý mến, cũng được gia đình bên ngoại rất yêu quý, được ông ngoại dạy dỗ và truyền đạt hết kiến thức, đây là điều mà phụ nữ thời đó không sao có được. Dần dần Nhân Thiện phát huy được tài năng của mình, nổi bật nhất là hội họa.

Sau này con trai của bà là Lật Cốc Lý Nhị kể lại về mẹ mình, năm lên 7 tuổi bà đã vẽ được những bức tranh sơn thủy và những chùm nho bằng mực rất đẹp và sinh động. Năm Nhân Thiện 14 tuổi đã khiến gia đình phải kinh ngạc trước những bức tranh sinh động.

Bức tranh “Mặc bồ đào” (tranh nho bằng mực) không cần phác thảo trước mà trực tiếp vẽ luôn. Lá và dây đẹp mềm mại, những chùm nho sống động khiến tất cả phải kinh ngạc.

Tranh “Thảo trùng đồ” vẽ những cây hoa và côn trùng như chuồn chuồn, châu chấu với độ chính xác và hồn nhiên đến kinh ngạc.

Tranh cỏ và côn trùng: Bươm bướm và bọ cánh cứng của Thân Sư Nhâm Đường. (Ảnh: 신사임당 – 한국데이터베이스산업진흥원, 공유마당, Wikipedia, CC BY 4.0)

Tranh Cỏ và Côn Trùng: Hoa anh túc và thằn lằn của Thân Sư Nhâm Đường. (Ảnh: 신사임당 – 한국데이터베이스산업진흥원, Wikipedia, CC BY 4.0)

Thân Nhân Thiện đọc được truyện về Thái Nhâm – người mẹ nổi tiếng của Chu Văn Vương, bà vô cùng cảm kích về đức hạnh và việc giáo dục con của bậc hiền mẫu này. Vì thế quyết định lấy bút hiệu là “Thân Sư Nhâm Đường”, với ”Sư Nhâm” là lấy Thái Nhâm làm thầy. Chữ “Đường” 堂 chỉ không gian rộng lớn như “lễ đường”, “giảng đường”. “Sư Nhâm Đường” ý nơi lễ đường hành lễ tôn Thái Nhâm làm thầy, như một lời tự nguyện ước về con đường tu dưỡng đạo đức cùng học vấn mà sẽ theo đuổi suốt đời.

Các họa sĩ thời bấy giờ đa phần là nam nhân ưa vẽ các tranh phong cảnh sơn thủy hùng vĩ, còn Sư Nhâm Đường lại nổi tiếng với thể loại tranh cây cỏ, hoa lá cùng các côn trùng, đưa thể loại tranh này lên nghệ thuật đỉnh cao.

Bà quan sát thiên nhiên tinh tế, vẽ ra những bức tranh châu chấu, bướm bên những bông hoa sống động như thật. Ngoài ra bức tranh “phong vũ đồ” rất nổi tiếng thời đó, đến nay được lưu giữ như những di sản nghệ thuật quý giá của Hàn Quốc.

Bên cạnh tranh vẽ, các bức thư pháp của Sư Nhâm Đường cũng đạt đến trình độ nghệ thuật cao, khiến giới thư pháp đều tán thưởng.

Thi và họa đi liền với nhau, Sư Nhâm Đường sáng tác các bài thơ bằng chữ Hán và Sijo (thơ truyền thống Hàn Quốc), những bài thơ của bà ca ngợi thiên nhiên tươi đẹp, lòng hiếu thảo với cha mẹ với tình mẫu tử thiêng liêng.

Nuôi dạy con cháu thành tài

Sư Nhâm Đường chú ý giáo dục con cháu từ khi còn nhỏ, vì thế mà con cái đều tài năng, đặc biệt người con Lý Nhị trở thành một trong hai nhà Nho trụ cột đứng đầu cả nước. Khi Lý Nhị lên 3, bà đã dạy con làm quen với chữ Hán, khi con lên 4 đã dạy thi thơ.

Bà cũng dạy cho cháu gái của mình là Mai Xương thành người tài hoa đức độ, kế thừa nghệ thuật thi ca từ mình. Sau này Mai Xương trở thành người phụ nữ thi ca vĩ đại nhất thời Joseon.

Xưa kia Thái Nhâm nổi tiếng là người phụ nữ đoan chính, khi mang thai đã thực hiện “thai giáo”, nuôi dạy con là Chu Văn Vương thành người tài.

Thái Nhâm thực hiện “Mắt không nhìn điều xấu, tai không nghe điều ác”; “Tọa như chung, lập như tề” không nằm nghiêng tùy tiện, không bước chân vội vã; Thực hiện “giữ tâm thanh tịnh” tránh cảm xúc tiêu cực như lo âu, giận dữ, ghen tị. Bà chỉ đọc sách Thánh Hiền, ngâm thơ ca và vẽ tranh.

Các học giả sau nay cho rằng Thân Sư Nhâm Đường học theo Thái Nhâm nên hẳn cũng thực hiện “thai giáo” giống như Thái Nhâm, nhờ đó mới nuôi dạy con cháu thành tài.

Chân dung trên tờ tiền mệnh giá lớn nhất Hàn Quốc

Tờ tiền mệnh giá 50.000 won Hàn Quốc in chân dung Thân Sư Nhâm Đường. (Ảnh: Ngân hàng Hàn Quốc, Wikipedia)

Năm 2009 Ngân hàng Hàn Quốc phát hành tờ tiền mệnh giá 50.000 won, đây là tờ tiền mệnh giá lớn nhất Hàn Quốc mà trước đó chưa có. Có những tranh luận không biết nên đưa nhân vật nào vào tờ tiền này, sau đó các quan chức cùng thống nhất một quy trình nhằm chọn nhân vật xứng đáng nhất trong lịch sử nước nhà để đưa lên tờ tiền mệnh giá lớn nhất này.

Đầu tiên Ủy ban thiết kế tờ tiền này đưa ra 20 nhân vật, sau đó qua cuộc khảo sát toàn quốc rút lại còn 10 nhân vật, rồi ngân hàng cùng Bộ Tài chính cùng chọn ra một người. Người cuối cùng được chọn chính là Thân Sư Nhâm Đường.

Tờ tiền 50.000 won này phía mặt trước là bức bình phong thêu thảo trùng của Sư Nhâm Đường cùng chân dung của bà.

Thân Sư Nhâm Đường có phẩm hạnh đoan chính thể hiện trên những bức tranh sống động,  lại giáo dục con cái thành tài, bà trở thành tấm gương sáng để các thế hệ phụ nữ noi theo.

Trần Hưng

Theo trithucvn2.net

Các bài viết liên quan:

Đức hạnh của người phụ nữ thời xưa Chu Văn An: Gương sáng còn ghi Tu thân trước mới có thể tề gia, trị quốc, bình thiên hạ Phụ nữ hay chê bai cũng là một dạng biểu hiện của vận mệnh xấu Nền tảng nào giúp Triều đại kéo dài suốt 800 năm Sejong: Vị Vua được tôn kính nhất trong lịch sử Hàn Quốc Những kiệt tác của Michelangelo Gia đình “Tôn Ngộ Không” đánh nhau ngay tại lễ tang?